مقدمات کلاس و تحلیل فیلم
تحلیل فیلم «پیر پسر» (Old Boy): استاد در گروه تلگرام این فیلم را معرفی کرده بودند. آقای شیرپور تحلیل خوبی ارائه دادند. استاد تأکید کردند که دیدن این فیلم برای درک شخصیتها و آسیبهای روانی (بهویژه تأثیر والدین و تروماهای کودکی) بسیار مفید است.
در بحث خشونت رسانهای، خانم مجیدی اشاره کردند که برخی والدین ناآگاهانه کودکان را به سینما برای دیدن فیلمهای نامناسب میبرند. این باعث ترس، شبادراری و بلوغ زودرس یا افکار پریشان در کودک میشود. والدین باید ردهبندی سنی را جدی بگیرند.
هفته کتابخوانی: استاد توصیه کردند که رفتار "کتاب خواندن" را در خود تقویت کنید. حتی اگر شده شبی یک صفحه بخوانید تا این رفتار شرطی و تبدیل به عادت شود.
ارائه اول: مبانی و تاریخچه
ارائهدهندگان: خانم اعتمادینیا و خانم عبدیتعریف روانشناسی:
مطالعه علمی رفتار و فرایندهای ذهنی.
- علمی: یعنی بر اساس پژوهش، آمار و تکرارپذیری است.
- رفتار: آن چیزی که قابل مشاهده است.
- فرایند ذهنی: افکار، احساسات و ادراک که پنهان هستند.
مثال پیتزا هات: به بچهها برای کتاب خواندن پیتزا میدادند. نتیجه؟ کتاب خواندن زیاد شد اما انگیزه درونی کشته شد (اثر توجیه افراطی). وقتی پیتزا قطع شد، مطالعه هم قطع شد.
آسیب به ناحیه خاصی از مغز که فرد دیگر چهرههای آشنا (حتی خود در آینه) را نمیشناسد. این نشان میدهد مغز چقدر تخصصی عمل میکند.
وقتی دیگران کار اشتباهی میکنند، میگوییم "شخصیتش خراب است". وقتی خودمان همان کار را میکنیم، میگوییم "شرایط محیطی بد بود".
تقریباً هیچکس خاطرات زیر ۳ سالگی را به یاد ندارد، با اینکه مهمترین دوران رشد است.
تاریخچه و مکاتب اولیه (خانم عبدی)
دکارت (طبیعتگرا) معتقد بود دانش فطری است. جان لاک (تربیتگرا) معتقد بود ذهن "لوح سفید" (Tabula Rasa) است و تجربه آن را مینویسد.
تجزیه ذهن به عناصر کوچکتر با روش "دروننگری". (تأسیس اولین آزمایشگاه روانشناسی).
«کل، چیزی فراتر از اجزاست». تمرکز بر ادراک و الگوها.
ارائه دوم: رویکردهای نوین روانشناسی
ارائهدهنده: خانم حسنیپنج رویکرد اصلی مثل پنج "عینک" مختلف هستند که به یک پدیده نگاه میکنند. هیچکدام غلط نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند.
۱. رویکرد زیستشناختی (Biological)
علت رفتار را در مغز، هورمونها، ژنها و انتقالدهندههای عصبی میجوید.
مثال: افسردگی ناشی از کمبود سروتونین است.
۲. رویکرد رفتاری (Behavioral)
فقط روی "رفتار قابل مشاهده" تمرکز دارد. ذهن را "جعبه سیاه" میداند. کلیدواژهها: شرطیسازی، پاداش، تنبیه (واتسون و اسکینر).
مثال: اگر کودک با خشونت به خواستهاش رسید (پاداش)، خشونت را تکرار میکند.
۳. رویکرد شناختی (Cognitive)
برخلاف رفتارگرایی، روی پردازش ذهنی تمرکز دارد. انسان مثل کامپیوتر اطلاعات را پردازش، تفسیر و ذخیره میکند.
مثال: واکنش ما به توهین، بستگی به تفسیر ما از آن توهین دارد.
۴. رویکرد روانکاوی (Psychoanalytic)
تأکید بر ناخودآگاه و کودکی. فروید معتقد بود رفتار ما توسط نیروهایی هدایت میشود که خودمان از آنها خبر نداریم.
مثال: لغزش کلامی (گفتن اسم همسر قبلی به جای فعلی) نشانه پرونده باز در ناخودآگاه است.
۵. رویکرد انسانگرایی / پدیدارشناختی
تأکید بر اراده آزاد، خودشکوفایی و تجربه شخصی فرد. هر کس دنیا را به شیوه منحصر به فرد خود میبیند.
خانم دستگردی تجربه کلاسهای مدیریت کلینیک در لندن را بیان کردند: «در مصاحبه استخدامی یا مشاوره با کلاینت، ۲۰ دقیقه اول حیاتی است. در این ۲۰ دقیقه، افراد به دلیل آدرنالین بالا، بهترین ورژن خودشان (نقاب) را نمایش میدهند. باید اجازه دهید حرف بزنند تا بعد از ۲۰ دقیقه که گاردشان پایین آمد، شخصیت واقعیشان (شل و ول شدن) نمایان شود.»
ارائه سوم: روش تحقیق در روانشناسی
ارائهدهنده: آقای یکانیپور + تدریس استادروش آزمایشی (Experimental)
استاندارد طلایی پژوهش است چون میتواند علت و معلول را ثابت کند.
- متغیر مستقل (Independent): علت. چیزی که محقق آن را تغییر میدهد (دستکاری میکند).
- متغیر وابسته (Dependent): معلول. چیزی که اندازهگیری میشود تا ببینیم تغییر کرده یا نه.
روش همبستگی (Correlation)
فقط رابطه بین دو چیز را نشان میدهد، نه علت و معلول.
مثال: رابطه بین هوش و نمرات. (آیا هوش باعث نمره شده؟ یا مطالعه بیشتر؟ مشخص نیست، فقط میدانیم مرتبطند).
مثال طلایی استاد برای یادگیری متغیرها:
فرض کنید من (استاد) میخواهم تأثیر روش تدریسم را روی یادگیری شما بسنجم.
* استاد به شوخی گفتند: «اگر من با روش سرزنشگر بیایم، انگیزه شما نابود میشود (متغیر وابسته تغییر میکند)!»